Arı kovanı nedir? nasıl oluşturulur?

Arı kovanı nedir? nasıl oluşturulur?

ARI KOVANI NEDİR? NASIL OLUŞTURULUR?

Arılar için güvenli bir sığınak ve daha da önemlisi “ev” haline gelen insan yapımı arı kovanları, bu önemli niteliklerinden dolayı arıcılıktaki en önemli konu başlıklarından birini oluşturuyor. Peki, arılar bu kovanlara nasıl yerleştiriliyor öğrenmek ister misiniz?

Kovan, arıların yaşam alanı, diğer bir deyişle evi-ocağı… Arılar insanlar tarafından kovana alınmadan önce, ev olarak kendi buldukları ağaç ve taş kovuk/oyuklarını kullanıyordu. Daha sonraki insanları, arıları bal üretimi için kontrol altına alabilmek adına kendi üretimleri olan kovanlara aldı. Büyüme hemen hemen her ilimizde kovan imal eden büyük işletmeler bulunuyor. Bunun yanı sıra marangoz atölyelerinde de modern kovanlar imal ediliyor. Arı kovanı üretimi  de bu şekilde gerçekleşiyor.

 

ARI KOVANI NEDEN GEREKLİDİR?

ARI KOVANI NEDEN GEREKLİDİR

Bal arısı “apis mellifera” açık hava yerine karanlık bir dünyada yaşıyor. Arılar bu karanlık ortamları çok eski yıllarda ağaç ya da taşlardaki kovak ve oyuklar ile sağlarken, günümüzde ise  arı kovanı  dediğimiz mekanlarla çok daha güvende kalıyor. Üstelik günümüzde kullanılan modern kovanlar sayesinde, arı aileleri daha kolay yönetilebiliyor ve kontrol altında tutulabiliyor.

 

ARI KOVANI ÇEŞİTLERİ NELERDİR?

ARI KOVANI ÇEŞİTLERİ NELERDİR

 

Kovanlar  basit ,  geçit  ve  modern  olmak üzere üç grup altında toplanıyor. Basit kovanlara sepet ve oyma (kütük) kovanları, geçit kovanlarına farklı şekil ve ölçülerde görülen yöresel kovanları, modern kovanlara ise Langstroth ve Dadant kovanlarını örnek vermek mümkün. Basit ve geçit kovanlarda teknik arıcılığın deneysel uygulamaları yapılamazken, modern kovanlarda bilinen tüm arıcılık uygulamaları ve kovan nakli kolaylıkla yapılabiliyor. Bal ve diğer kısa üretim miktarları da bu sayede arttırılabiliyor. Amatör arıcılık için kullanılan kovanın çeşidi çok önemli olanlarla birlikte, profesyonel arıcılık için modern kovan kullanımı zorunlu oluyor. Bunlardan biri olan Langstroth kovan çeşidi, dünyada ve Türkiye’de en yaygın kullanılan kovan çeşidi ni oluşturuyor.

 

ARI KOVANI YERİNDEN NASIL TAŞINIR?

ARI KOVANI YERİNDEN NASIL TAŞINIR

 

Bal özü ve polen toplayan işçiler arılar, kovana en yakın kaynakları tercih ediyor. Bal özü (nektar) ve polen kaynakları kovana ne kadar yakın ise yavru ve bal üretimi de o oranda artıyor. Arılık alanına yakın çevrede besin kaynakları yoksa, besin toplayan işçi arılar 5-6 kilometre uzaklığa kadar uçup besin kaynağı keşif yapabilir.

 

Dolayısıyla besin toplayan işçi arılar, kovanlarından itibaren 5-6 kilometrelik yarıçapa sahip olan bölgelerini unutmamak üzere biliyor ve biliyor. Bu nedenle, bir kovan mevcut yerinden alınıp başka bir yere taşınacaksa eski ve yeni yer arasındaki uzaklığın en az 7 kilometre olması gerekiyor. Aksi halde besin toplayan işçiler arılar eski yerlerine geri dönüyor ve ölebiliyor. Bunun için kovan nakilleri özellikle de arıların uçmadığı, tüm arıların kovanda olduğu akşam ve gece saatlerinde yapılıyor. Gerçekten  de arı kovanı avcısı , koloniyi korumak adına en çok özen göstermesi gereken işlemler arasında yer alıyor.

 

ARILAR KOVANA NASIL YERLEŞTİRİLİR?

ARILAR KOVANA NASIL YERLEŞTİRİLİR

 

Arı alım ve satımları genellikle ilkbaharda arılı çerçeve hesabı üzerinden yapılıyor. Arılar, kovan ile birlikte satın alınacaksa herhangi bir işleme gerek duyulmuyor. Şayet sadece arılar satın alınacaksa, arılar çerçeveleri ile birlikte yeni kovana aktarılıyor. Bununla birlikte, bir ağaç dalındaki oğul kovana alınacaksa mümkünse oğul doğrudan kovana; mümkün değilse de oğul önce oğul kutusuna, oradan da kovana aktarılıyor. Bu şekilde kovan istenilen yere yerleştirilebiliyor.

 

Arılar kovanda çerçevelere monte edilmiş petekler üzerinde yaşıyor. Ancak çerçevelerin yerleştirilmesinde arıların kendi kendilerine oluşturduğu bir düzen bulunuyor. Örneğin, en dip ve en son çerçeveler genellikle ballı peteklerden oluşur. Ortadaki petekler ise yavru üretim sahasını oluşturuyor. Yavru üretim bölgesindeki petek gözlerinde, yavrunun beslenmesi için polen ve bal stokları da bulunuyor. Arıların barındırdığı ve çevrelediği koruma için koloninin oluşturduğu bu düzenin bozulmaması oldukça büyük önem taşıyor.

Arılar iyi ki var, hep var olsunlar!

 

Ali İhsan Öztürk

Balparmak Arıcılık Akademisi Eğitim Uzmanı

 

Etiketler: arı kovanı
Aralık 29, 2024
Listeye dön
cultureSettings.RegionId: 0 cultureSettings.LanguageCode: TR